Tân từ điển Pháp - Việt , Tân Định, Sài Gòn, 1922

Post Reply
viet-numis
Site Admin
Posts: 1345
Joined: Mon 17 Apr, 2006 2:44 pm

Tân từ điển Pháp - Việt , Tân Định, Sài Gòn,

Post by viet-numis » Sun 06 Dec, 2009 8:24 pm

Tuy xuất bản từ 1922 nhưng vẫn gần mới nguyên, chắc được mua vể ... để quên.
Sách được in ở nhà in hội truyền giáo 289, rue Paul-Blanchy, Sài Gòn; Nay là phố Hai Bà Trưng. Bác nào ở SG kiểm tra giúp xem có còn dấu tích gì không ?

Tra thử mấy từ liên quan đến sưu tập thì nó ra thế này :

Người sưu tầm - Collectionneur : Kẻ hay thâu góp.
Người nghiên cứu về tiền xưa - Numismate : Kẻ thạo các thứ tiền bạc và tượng bài đời xưa.
Đồng tiền - Sapèque : Đồng tiền, tiền hoẻn.
Tiền bằng kẽm - Sapèque en zinc : tiền kẽm.
Tiền tiền bằng đồng - Sapèque en cuivre : tiền điếu.
Piastre - Piastre : Đồng bạc.

Người sưu tầm tem - Philatéliste : Kẻ hay thâu góp đủ thứ cò ( gắn thơ).
Tem bưu chính - Timbre poste : Con cò gắn thơ.

Không hiểu sao thời đấy tem lại có họ với chim !? Các bác làng tem giải thích giùm. Bạn gõ kiến sinh vào thời đó chắc hợp. :lol:

[fullalbumimg]695[/fullalbumimg]
[fullalbumimg]696[/fullalbumimg]
Last edited by viet-numis on Fri 08 Jan, 2010 9:12 pm, edited 1 time in total.

User avatar
gokien
Posts: 1961
Joined: Mon 18 Sep, 2006 3:40 am
Location: hai phong
Contact:

con "cò" = con tem

Post by gokien » Mon 07 Dec, 2009 7:25 am

viet-numis wrote:...

Không hiểu sao thời đấy tem lại có họ với chim !? Các bác làng tem giải thích giùm. Bạn gõ kiến sinh vào thời đó chắc hợp. :lol:
...
dạ thưa bác, tuy không phải nhà nghiên cứu bưu chánh chỉ là 1 nhà sưu tầm tem nhưng cũng có đọc và nghe loáng thoáng đó đâu về chuyện tem = cò.

Chẳng là thế này ... ở cái thủa xa xưa ấy trên mảnh đất mà chưa có khái niệm nước Việt nam + Lào + Cam 1 cách rõ ràng thì bàn chân người Pháp đặt lên đây là họ thiết lập 1 số thứ. Trong những thứ ấy có mạng lưới bưu chánh mà 1 phần không thể thiếu được của nó là con tem.

Như chúng ta đã biết do nhu cầu trao đổi tiền tệ đã ra đời hàng ngàn năm trước ... so với tiền thì tem chỉ là em bé mới ra đời.

Tiền đã tồn tại trong thiên hạ nên người ta cò từ ngữ để chỉ nó. Còn tem là 1 khái niệm vô cùng mới mẻ vào thời đó và đương nhiên hệ thống ngôn ngữ của "thổ dân" đông dương. Gọi thổ dân Đông Dương cho vui vì dân đó ông bà tổ tiên ta đều là an-na-mit cả ... có khi ngày đó cụ tổ cố nhà em cũng chân đất mắt toét cởi chuồng chạy rông ... nói túm lại là con tem ra đời trong 1 "cái thiên hạ" rất mông muội ... con tem đầu tiên dùng ở đông dương đó có hình con đại bàng mà cụ cố cha nhà ta cứ gọi đại là con cò...đơn giản là chưa có từ để gọi... sau này lái từ timbre (là 1 từ tiếng Pháp tương đương với stamp của tiếng Anh)... và từ timbre gọi trẹo thành tem.

Vậy thì khi mà chưa ai nghĩ ra cách gọi ấy thì cứ gọi là con cò ... mua con cò dán gởi thơ ... con cò là 1 từ dân gian để gọi con tem ... ngắn gọn thế thôi nhưng em giải thích rối mù chưa :D
- kết nối người chơi tem & tiền VN
- khám phá con tem nhỏ - tận hưởng niềm vui lớn
- mỗi con tem là một nốt nhạc để chúng ta viết lên nhạc phẩm của mình

viet-numis
Site Admin
Posts: 1345
Joined: Mon 17 Apr, 2006 2:44 pm

Post by viet-numis » Fri 11 Dec, 2009 9:05 pm

Cách giải thích này hơi gượng ép vì con cò đâu có phải là khái niệm gì mới với các cụ nhà ta mà lại gọi đại bàng thành cò !? Bạn gokien có hình con tem đó không ?

nt
Posts: 1562
Joined: Thu 04 Sep, 2008 8:57 pm

Post by nt » Sat 12 Dec, 2009 12:06 am

Chắc bác gokien muốn nói con Đại Bàng ốm nhom tem biểu tượng của đế chế Pháp thời Napoleon là con Cò..???

Image
:D :D

User avatar
gokien
Posts: 1961
Joined: Mon 18 Sep, 2006 3:40 am
Location: hai phong
Contact:

Post by gokien » Sat 12 Dec, 2009 1:45 pm

nt wrote:Chắc bác gokien muốn nói con Đại Bàng ốm nhom tem biểu tượng của đế chế Pháp thời Napoleon là con Cò..???

Image
:D :D
chính xác 100 % đó ạ
trở lại với khúc mắc của anh admin
viet-numis wrote:Cách giải thích này hơi gượng ép vì con cò đâu có phải là khái niệm gì mới với các cụ nhà ta mà lại gọi đại bàng thành cò !? Bạn gokien có hình con tem đó không ?
như anh đã thấy thì hình trên con tem đầu tiên sài tại Đông Dương đó là đại bàng. Việc tại sao các cụ xưa lại gọi nó là cò thì em cũng chịu...có lẽ là muốn cho nó dân giã mà thôi...giả sử ngày đó họ có gọi là "mua đại bàng về dán thơ" thì cũng vậy ạ ... "con cò" hay "đại bàng" là khái niệm chung chỉ mảnh giấy nhỏ có tác dụng thanh toán cước bưu chính.

May cho các cụ xưa là ngày đó không có con gk chứ nếu ai đó hô lên là mua con gõ kiến về dán thư ... thì có khi nó bị lưu truyền tới bi giờ rồi ... hi hi hi ...
- kết nối người chơi tem & tiền VN
- khám phá con tem nhỏ - tận hưởng niềm vui lớn
- mỗi con tem là một nốt nhạc để chúng ta viết lên nhạc phẩm của mình

viet-numis
Site Admin
Posts: 1345
Joined: Mon 17 Apr, 2006 2:44 pm

Post by viet-numis » Sun 13 Dec, 2009 9:07 pm

Cách dùng hình in trên con tem để gọi nó thì hoàn toàn có thể hiểu được. Cái gượng ở đây chính là vì sao lại gọi đại bàng thành cò, hay là có con tem khác có hình giống con cò hơn ?

Tra thêm từ cents : Một chiêm, một xu (phần thứ một trăm trong đồng bạc).
Bác 9PN có cái tem thuế 2 cắt 4 chiêm ở đây http://thichduthu.viet-numis.com/viewtopic.php?t=919

Cent mille - 100.000 - Một vẹo :lol:

[fullalbumimg]697[/fullalbumimg]

User avatar
9PN
Posts: 4035
Joined: Wed 16 Aug, 2006 12:27 am
Location: California

Post by 9PN » Tue 15 Dec, 2009 11:47 pm

Hôm nay có gọi Ôn Thu để hỏi tem "Con Cò" thì Ôn bảo là chỉ có người Nam Bộ gọi tem là tem "Con Cò" thôi.

Ngày xưa người Việt thường gọi Công An hay Cảnh Sát là ông Cò. Ông Cò thì có nhiệm vụ như là ủy viên kiểm soát và trong tiếng Pháp còn gọi là "Commissaire de police". Người Việt gọi vắn tắt 2 chử đầu thành ông "Cò". Tem thì dùng để gởi thư đi và bưu điện kiểm soát có tem hay không thì người ta quen miệng gọi là tem "Con Cò". Còn con tem Đại Bàng thì không phải từ đó mà gọi con cò được. :lol: :lol: :P :P :P :lol: :lol:


Nếu có sai thì chịu khó tìm thêm tài liệu chứ đừng có HÉT ah... :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:



User avatar
gokien
Posts: 1961
Joined: Mon 18 Sep, 2006 3:40 am
Location: hai phong
Contact:

Post by gokien » Wed 16 Dec, 2009 7:32 am

9PN wrote:....
Nếu có sai thì chịu khó tìm thêm tài liệu chứ đừng có HÉT ah... :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:


câu chuyện này bữa nay em mới được nghe...kể cũng thú vị...đúng hay sai phải các nhà nghiên cứu mới rõ ... người chơi thì càng có nhiều câu chuyện càng thú vị...hy vọng có thêm những câu chuyện mới, những giả thiết mới thú vị hơn bổ sung vào bộ sưu tầm những câu chuyện lý giải "con cò" :D
- kết nối người chơi tem & tiền VN
- khám phá con tem nhỏ - tận hưởng niềm vui lớn
- mỗi con tem là một nốt nhạc để chúng ta viết lên nhạc phẩm của mình

thanglong
Posts: 2
Joined: Mon 04 Jan, 2010 2:24 pm

Post by thanglong » Mon 04 Jan, 2010 3:26 pm

9PN wrote:Hôm nay có gọi Ôn Thu để hỏi tem "Con Cò" thì Ôn bảo là chỉ có người Nam Bộ gọi tem là tem "Con Cò" thôi.

Ngày xưa người Việt thường gọi Công An hay Cảnh Sát là ông Cò. Ông Cò thì có nhiệm vụ như là ủy viên kiểm soát và trong tiếng Pháp còn gọi là "Commissaire de police". Người Việt gọi vắn tắt 2 chử đầu thành ông "Cò". Tem thì dùng để gởi thư đi và bưu điện kiểm soát có tem hay không thì người ta quen miệng gọi là tem "Con Cò". Còn con tem Đại Bàng thì không phải từ đó mà gọi con cò được. :lol: :lol: :P :P :P :lol: :lol:


Nếu có sai thì chịu khó tìm thêm tài liệu chứ đừng có HÉT ah... :mrgreen: :mrgreen: :mrgreen:


Tôi thấy giả thuyết này rất sáng tạo, nhưng không đúng:

  • 1. Ngoài "ông cò", người Việt còn dùng chữ "tiền cò" (commission), nên cho chữ "cò" mang nghĩa "kiểm soát có tem hay không" có vẻ hơi gượng ép.

    2. Hình trên mấy con tem trên trông y hệt... cò! Chúng lưu hành ở Nam kỳ suốt thập kỷ 1860s, mãi tới 1871-72 gì đó mới có tem khác thay thế.

    3. Sở dĩ người Bắc kỳ không dùng "con cò" chỉ tem một phần vì tới giữa hoặc cuối những năm 1870 họ mới có bưu điện, khi đó "con cò" đã không còn lưu hành.

Chỉ để các bác tham khảo.

viet-numis
Site Admin
Posts: 1345
Joined: Mon 17 Apr, 2006 2:44 pm

Post by viet-numis » Fri 08 Jan, 2010 9:01 pm

thanglong wrote:
  • 1. Ngoài "ông cò", người Việt còn dùng chữ "tiền cò" (commission), nên cho chữ "cò" mang nghĩa "kiểm soát có tem hay không" có vẻ hơi gượng ép.
Đồng ý với bạn. Cách giải thích của ông Thu cũng không xuôi.
thanglong wrote: 2. Hình trên mấy con tem trên trông y hệt... cò! Chúng lưu hành ở Nam kỳ suốt thập kỷ 1860s, mãi tới 1871-72 gì đó mới có tem khác thay thế.
Khái niệm về "cò" của bạn và của tôi khác nhau. "Cò" của bạn chân ngắn đi tất xù. "Cò" của tôi chân khẳng khiu và phải dài đến nách cơ.

Tuy nhiên trong sưu tầm tiền, cũng có trường hợp đại bàng được gọi là cò.Không biết các tác giả cuốn Tiền cổ Việt Nam ( http://forum.viet-numis.com/viewtopic.php?t=2952 ) có cách giải thích nào thỏa đáng hơn không ?

[fullalbumimg]702[/fullalbumimg]

Post Reply

Return to “Sách, báo, Giấy tờ cũ”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest