Bạc trắng - giá trị bồi thường chiến phí của Triều Nguyễn trong các hiệp ư

Các tài liệu phục vụ cho việc sưu tầm
Post Reply
User avatar
vominhcuong
Posts: 367
Joined: Sat 22 Mar, 2008 3:01 am
Location: CLB sưu tầm Gia Định

Bạc trắng - giá trị bồi thường chiến phí củ

Post by vominhcuong » Thu 13 Aug, 2009 10:00 am

1/ Hoà ước Nhâm Tuất (5-6-1862) giữa Pháp, Tây Ban Nha và Đại Nam
-------------------------------
Làm tại Sài Gòn ngày, ngày 5 tháng 6 năm 1862 (dương lịch) tức ngày 9 tháng 5, năm Tự Đức thứ 15

Người đại diện ký :
Nước Pháp : Louis Adolphe Bonard, hải quân thiếu tướng tổng tư lệnh lực lượng viễn chinh Pháp, Tây Ban Nha tại Nam Kỳ, đại sứ toàn quyền của đức Hoàng đế nước Pháp, đệ tam đẳng bắc đẩu bội tinh và huân chương Stanisias de Russuie, huân chương Saint Grégoire le Grand của La Mã và huân chương Charles để tam của Tây Ban Nha
Nước Tây Ban Nha : Don Carlos Palanca Guttierez, đại tá tổng chỉ huy lực lượng viễn chinh Tây Ban Nha tại Nam Kỳ, huân chương Isabelle và đệ tam bắc đẩu bội tinh, huy chương Saint Ferdinant và Saint Herménégilde, đại sứ toàn quyền của nữ hoàng công giáo Dona Isabelle đệ nhị, nữ hoàng Tây Ban Nha
Nước Đại Nam : Phan Thanh Giản, kinh lược phó sứ của nước Đại Nam, lại bộ thượng thư, đặc sứ toàn quyền của vua Tự Đức, có phụ tá là Lâm Duy Hiệp (Thiếp), binh bộ thượng thư, đặc sứ toàn quyền của vua Tự Đức

Hoà ước Nhâm Tuất gồm 12 khoản
Khoản 1 :...........
Khoản 2 :...........
Khoản 3 : Chủ quyền trọn ba tỉnh Biên Hoà, Gia Định và Định Tường (Mỹ Tho), cũng như đảo Côn Lôn, do hiệp ườc này, được hoàn toàn nhượng cho hoàng đế nước Pháp......
Khoản 8 : Hoàng đế nước Đại Nam sẽ phải bồi thường một số tiền là bốn triệu dollars, trả trong mười năm. Mười vạn quan tiền sẽ được trả khấu trừ. Vì nước Đại Nam không có tiền dollar sẽ được tính bằng 72% lượng (tael) bạc
(Như vậy mổi năm, triều đình Huế phải trả là 4 triệu/10 năm * 72% = 288.000 lượng bạc)
-----------------
Khoản 12 :...........

Ghi chú : Bản dịch theo bản tiếng Pháp trong Le geste francais en Indochine, tập 2, Paris, 1956. Dẫn theo Nguyễn Duy Oanh, Quân dân Nam Kỳ kháng Pháp trên mặt trận quân sự và văn chương (1859-1885), NXB Tp.HCM, 1995, trang 281-285
--------------------------------
Hẹn kỳ sau : Hiệp ước Giáp Tuất (15-3-1874)
HẦM VƯỢT SÔNG ơi ... "dìm và dắt", "chậm mà chắc" !!!

User avatar
vominhcuong
Posts: 367
Joined: Sat 22 Mar, 2008 3:01 am
Location: CLB sưu tầm Gia Định

Post by vominhcuong » Fri 14 Aug, 2009 1:30 am

2/ Hoà ước Giáp Tuất (15-3-1874) giữa Pháp và An Nam

Làm tại Sài Gòn, tại dinh chính phủ Nam Kỳ thuộc Pháp thành bốn bản, ngày chủ nhật 14 tháng 3 năm 1874 (dương lịch) tức ngày 27 tháng giêng năm Tự Đức thứ 27

Người đại diện ký :
Nước Pháp : Chuẩn đô đốc Dupré, Thống đốc và Tổng chỉ huy quân đội Nam Kỳ, đệ nhất bắc đẩu bội tinh, huân chương giáo dục hạng nhất

Nước An Nam : Lê Tuấn, Thượng thư Bộ hình, đệ nhất sứ giả và Nguyễn Văn Tường, cố vấn thứ nhất của Thượng thư Bộ Lễ, đệ nhị sứ giả

Hoà ước Giáp Tuất gồm 22 điều
Điều 1 :...........
-----------------
Điều 4 : Ngài chủ tịch nước Cộng hoà Pháp cam kết tặng không cho đức vua An Nam :
1/ 5 chiến hạm chạy bằng hơi nước có tổng công suất bằng 500 mã lực, trong tình trạng hoàn hảo, kèm theo cả nồi hơi và máy móc; được vũ trang và trang bị phù hợp với đòi hỏi của điều lệ vũ trang
2/ 100 khẩu đại bác từ 7-16cm đường kính của nòng, cộng với 200 đạn mỗi khẩu
3/ 1000 súng trường có lỗ cùng với 500.000 viên đạn
Những chiến hạm và vũ khí đó sẽ được mang đến An Nam và giao lại trong thời hạn tối đa là một năm kể từ ngày trao đổi phê chuẩn.
................
Điều 5 : Đức vua An Nam thừa nhận chủ quyền đầy đủ và trọn vẹn của nước Pháp trên lãnh thổ mà hiện nước Pháp đang chiếm đóng, bao gồm những giới hạn sau đây :
Phía Đông : biển Trung Hoa (biển Đông) và vương quốc An Nam (tỉnh Bình Thuận)
Phía Tây : vịnh Xiêm La (Thái Lan)
Phía Nam : biển Trung Hoa
Phía Bắc : vương quốc Campuchia và vương quốc An Nam (tỉnh Bình Thuận)
Điều 6 : Nước Pháp miễn cho vương quốc An Nam khỏi phải trả số tiền còn lại về khoản bồi thường chiến phí cũ
(như vậy, 12 năm kể từ ngày ký hoà ước Nhâm Tuất 1862, triều Nguyễn vẫn chưa trả hết tiền bồi thường chiến tranh)
Điều 7 : Đức vua An Nam công khai cam kết sẽ trả cho Tây Ban Nha qua trung gian nước Pháp số tiền bồi thường chiến phí còn lại là một triệu dollars (mỗi dollar trị giá bằng 0,72 lượng bạc). Và để hoàn trả số tiền nói trên, sẽ dùng một nửa tiền thu nhập hải quan của các cửa biển đã được mở cho việc buôn bán các nước châu Âu và châu Mỹ, không kể số thu nhập ấy là bao nhiêu. Số tiền này hàng năm sẽ chuyển vào công khố Sài Gòn là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển giao cho chính phủ Tây Ban Nha, nhận biên lai và giao biên lai đó lại cho chính phủ An Nam

:( :( Cha cha, Điều 7 này ký với Pháp cho thấy ... nước Pháp làm trung gian trong vụ áp phe này. Không biết "tiền cò" nước Pháp hưởng được bao nhiêu ??

Điều 8 :...........
----------
Điều 21 : Hiệp ước này thay thế hiệp ước 1862 và Chính phủ Pháp tự nhận trách nhiệm sẽ thuyết phục được sự đồng ý của chính phủ Tây Ban Nha, trong trường hợp Tây Ban Nha không chấp nhận những sửa đổi này đối với hiệp ước 1862 thì bản hiệp ước chỉ có giá trị đối với nước Pháp và nước An Nam và những điều quy định cũ liên quan đến Tây Ban Nha vẫn tiếp tục có hiệu lực. Trong trường hợp đó, nước Pháp sẽ chịu trách nhiệm trả khoản bồi thường chiến phí cho Tây Ban Nha với tư cách là chủ nợ của An Nam để rồi được trả lại theo đúng quy định của điều 7 bản hiệp ước này

(Vậy là rõ, nước Pháp hưởng lợi nhiều trong phi vụ bảo lãnh này. Nói theo ngôn ngữ ngân hàng là bảo lãnh tín chấp đó nha. Nhưng liệu Tây Ban Nha có chịu không ... xem tiếp sẽ rõ)

Điều 22 :...........

Ghi chú : Nguyên văn bản dịch từ văn bản hiện đang lưu trữ tại "Conventions et Traits", Lưu trữ bộ ngoại giao Pháp, Paris. Dẫn theo Viện Sử học, Lịch sử Việt nam 1858-1896, NXB Khoa học xã hội, H.2003, trang 803-819

Hẹn kỳ sau : Hiệp ước Patenôtre (06-06-1884) năm Giáp Thân
HẦM VƯỢT SÔNG ơi ... "dìm và dắt", "chậm mà chắc" !!!

User avatar
vominhcuong
Posts: 367
Joined: Sat 22 Mar, 2008 3:01 am
Location: CLB sưu tầm Gia Định

Post by vominhcuong » Fri 14 Aug, 2009 2:09 am

3/ Hiệp ước Patenôtre (06-06-1884) năm Giáp Thân giữa Pháp và Đại Nam

Ghi chú : Bản dịch theo bản tiếng Pháp trong Le geste francais en Indochine, tập 2, Paris, 1956. Dẫn theo Nguyễn Duy Oanh, Quân dân Nam Kỳ kháng Pháp trên mặt trận quân sự và văn chương (1859-1885), NXB Tp.HCM, 1995, trang 308-312

Người đại diện ký :
Nước Pháp : Quan giám quốc đặc chỉ sai đầu đẳng đại thần dự sung sang Bắc Kỳ, thưởng tứ hạng bội tinh và nhất hạng bắc đẩu bội tinh là ông Ba Đức Na (jules Patentre) làm toàn quyền đại thần
Nước Đại Nam : đức Hoàng đế đặc chỉ sai quan Hộ Bộ thượng thư là ông Phạm Thuận Duật làm toàn quyền đại thần, sung chức chánh sứ, và quyền Công Bộ thượng thư, quản lý Thương bạc là ông Tôn Thất Phan làm toàn quyền đại thần, sung chức phó sứ, và có quan phụ chính đqi thần Nguyễn Văn Tường dự bàn vào việc này

Gồm 19 khoản :
Khoản thứ nhất : ....
....................
Khoản thứ ba : Địa giới nước Đại Nam từ giáp tỉnh Biên Hoà ở Nam Kỳ trở về Bắc cho đến giáp tỉnh Ninh Bình ở Bắc Kỳ, các quan chức và các chức sự trị dân đều như cũ. Trừ ra như việc thương chánh và các công tác khác phải có người Pháp quản cố giúp, còn thì các công việc thường, nếu có cần dùng đến các viên bác vật, hay là người Pháp, thì dùng người Pháp trông nom giúp.
--------------
Khoản thứ chín : Nước Đại Pháp lập một đường điện báo, theo đường Sài Gòn cho đến tỉnh Hà Nội, chuyên bởi người Pháp quản lý các công việc. Khoản này thu được tiền lời bao nhiêu, nước Đại Pháp sẽ trích ra một phần để đưa cho nước Đại Nam, vì có nhượng cho một số đất, để cho các nhân viên làm ở sở điện báo, đủ chỗ để xây dựng nhà mà cư trú
(cái này thời nay gọi là "Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất")
Khoản thứ mười một : Nước Đại Nam từ giáp tỉnh Ninh Bình, quan bố chánh chiếu lệ mà thu số thuế, toàn số về cả triều đình nước Nam, cứ theo như trước, không có quan Đại Pháp kiểm soát đến việc này. Đến như địa hạt xứ Bắc Kỳ thì quan công sứ họp với quan bố chánh gồm tất cả các ngạch thuế mỗi tỉnh quy vào một nơi để cho tiện việc kiểm soát số thu và số chi ra. Thu xong, quan Đại Pháp và quan Đại Nam, hội đồng cùng chuẩn định các khoản chi phí, so với tiền công quỹ (số thu vào) là bao nhiêu, đem nộp vào công khố của triều đình Đại Nam ở kinh thành
--------------
Khoản thứ mười bảy : Nước Đại Nam còn thiếu của nước Đại Pháp một số tiền (tức là khoản nợ cũ thiếu của Tây Ban Nha) sau này sẽ bàn tính trả lại. Nước Đại Nam không được vay nợ của nước ngoài ; nếu nước Đại Pháp không chấp thuận thì nước Đại Nam không được vay nợ của nước ngoài.

:?: :?: Như vậy là Tây Ban Nha đồng ý để Pháp bảo lãnh tính chấp trả nợ, rút khỏi Đông Dương để Pháp mặc sức làm gì thì làm. Triều Nguyễn ký điều khoản này là bó tay. com, mặc nhiên trở thành con nợ muôn đời của nước Pháp.

Bác nào "vay xã hội đen" để mua hàng bổ sung bộ sưu tập thì nhớ đọc kỹ điều khoản này nhé. :lol: :lol:

Khoản thứ mười chín : Hoà ước này thay thế ba tờ giao ước đã lập ra do những ngày 15 tháng 3, 31 tháng 8 và 23 tháng 11 năm 1874 dương lịch (tức là năm Giáp Tuất thứ 27 niên hiệu Tự Đức). Nếu lúc nào hai bên có sửa đổi lại văn nghĩa tờ hoà ước này thì sẽ lấy bản chữ Pháp làm căn cứ. Các quan toàn quyền đôi bên đã ký tên và đóng dấu vào tờ ước này để làm bằng. Tờ hoà ước này đã làm ở kinh thành vào ngày 13 tháng 5, sau đầu niên hiệu Kiến Phúc, tức là ngày mồng một tháng sáu năm 1884 dương lịch (*)
----------
(*) Đây là bản chữ Hán trong Đại Nam điển lệ, còn bản chữ Pháp thì đề ngày 06-06-1884. Có lẽ bản chữ Hán viết sai dương lịch
---------------
Hee, các bác cẩn thận khi giao dịch hợp đồng nhé. Ngày xưa đã có tiền lệ chữ Pháp là ngôn ngữ chính, chữ Hán chỉ dùng tham khảo. Còn ngay nay là "Ngôn ngữ Hợp đồng là tiếng Anh, tiếng Việt chỉ có giá trị tham khảo"
HẦM VƯỢT SÔNG ơi ... "dìm và dắt", "chậm mà chắc" !!!

Post Reply

Return to “Tài liệu tham khảo”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 1 guest