Quốc hiệu Việt Nam thời Đinh Tiên Hoàng: “ĐẠI CỒ VIỆT” HAY “CỒ VIỆT” ?

Các tài liệu phục vụ cho việc sưu tầm
Post Reply
viet-numis
Site Admin
Posts: 1345
Joined: Mon 17 Apr, 2006 2:44 pm

Quốc hiệu Việt Nam thời Đinh Tiên Hoàng: “ĐẠ

Post by viet-numis » Mon 16 Feb, 2009 6:48 pm

Bác sỹ Nguyễn Anh Huy có gửi cho tôi bài báo này, mời mọi người đọc và cho ý kiến.


BS NGUYỄN ANH HUY
E.mail: anhhuyhue@yahoo.com

05 tháng 02 năm 2009


Năm 968, sau khi dẹp Loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh xưng đế hiệu là Đại Thắng Minh hoàng đế, đặt quốc hiệu là “Đại Cồ Việt”; và hai năm sau (970), lấy niên hiệu Thái Bình; sử gọi là Đinh Tiên Hoàng.

Xem lại Đại Việt Sử Ký Toàn Thư nguyên bản bằng chữ Hán(1) thì quả thật quốc hiệu gồm 3 chữ viết từ trên xuống là “大瞿越 (Đại cù / cồ (?) Việt)”. Bách Khoa Toàn Thư mở (Wikipedia) giải thích : “Đại” theo nghĩa chữ Hán là lớn, “Cồ (瞿)” trong tiếng Việt cổ cũng là lớn. Đinh Tiên Hoàng muốn ghép 2 chữ cả Hán và Việt để khẳng định nước Việt là nước lớn, dù đọc theo ngôn ngữ nào.

Tra hầu hết các loại Hán - Việt từ điển / tự điển hiện có trên thị trường đều không có chữ “cồ”, mà chỉ có chữ “cù (瞿)” với 3 nghĩa là “nhìn lấm lét”, “một loại binh khí cổ” và “họ Cù”. Riêng Từ điển Hán - Việt của Đào Duy Anh(2) (cũng như của Nguyễn Văn Khôn), không rõ căn cứ vào đâu (?), lại cho chữ Hán này đọc là “cồ”, không có âm “cù”! Để cho chắc chắn, tôi tra Từ Nguyên(3), chữ này có 2 âm phiên thiết: “kỳ cụ thiết, bình (thanh)” như vậy âm 1 phải đọc là âm “CÙ”!, hoặc “cửu ngộ thiết, khứ (thanh)” tức âm 2 phải đọc là “CỐ” (như họ Cố)!, không hề có âm “cồ”!!!

Thật ra văn bản gốc sử sách cũ, ngày nay chỉ còn Đại Việt Sử Ký Toàn Thư gọi là văn bản gốc, nhưng đây cũng không phải là chữ viết gốc thời Đinh Tiên Hoàng mà đã tam sao thất bản nhiều lần qua các bản chép tay của Lê Văn Hưu, Ngô Sĩ Liên, sử thần triều Lê... Nhưng lần “thất (mất) bản” lớn nhất, theo tôi là chuyển từ bản chép tay sang khắc mộc bản để in sách từ năm Chính Hòa 1697.

Chúng ta đều biết rằng “cồ” là tiếng Việt cổ, như ta nói “con gà cồ” có nghĩa là con gà to lớn; và là một ngôn ngữ thuộc họ Mường-Khmer của hệ Nam Á, khác hẳn với tiếng Trung Quốc thuộc hệ ngôn ngữ Hán - Tạng. Còn chữ Việt cổ có thể là “chữ khoa đẩu” hình nòng nọc hoặc “Hỏa tự” hình đốm lửa, khác hẳn với chữ Nôm thuộc hệ chữ Hán mới hình thành khi độc lập sau cả ngàn năm Bắc thuộc. Cho nên, khi ký âm chữ “cồ” bằng chữ Nôm, cũng không nằm ngoài “lục thư” tức 6 cách hình thành chữ Hán...

Tôi cho rằng hai chữ “đại cù” trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư chính là một chữ Nôm “cồ (

viettiengiadatquang
Posts: 94
Joined: Wed 29 Oct, 2008 3:46 am
Location: QUẢNG NGÃI

Post by viettiengiadatquang » Tue 17 Feb, 2009 6:29 am

Thật là khâm phục =D> . Dù em chưa thể có được những lời bình luận nào thỏa đáng vì kiến thức quá hạn hẹp chưa dám luận bàn song những dòng tâm huyết của bác Nguyễn Anh Huy thật đáng trân trọng làm sao. Những lập luận của bác Anh Huy dù chưa có bằng chứng xác thực song lập luận khá logic và chặt chẽ.Lịch sử đã đặt ra dấu hỏi thì nhất định phải trả lời cho được. Rất mong các bác cùng nhau làm sáng tỏ vấn đề này... :P
Tiến lên nào đất Quảng quê ta

User avatar
gokien
Posts: 1961
Joined: Mon 18 Sep, 2006 3:40 am
Location: hai phong
Contact:

Post by gokien » Tue 17 Feb, 2009 3:36 pm

http://www.vietstamp.net/forum/showthre ... #post43010

Chính sử khẳng định tên nước ta thời Đinh Tiên Hoàng (968 – 1054) là Đại Cồ Việt 大瞿越, chữ “cồ” được cho có nghĩa là “lớn”. Tuy nhiên khẳng định này có thể không đúng vì không hiểu sao tên một quốc gia lại là “nước Việt lơn lớn”, hơn nữa chữ 瞿 đúng âm Hán Việt phải phát âm là “Cù”.

Tới nay có ít nhất hai cách giải thích khác. Cách đầu, được nhiều người đồng tình, cho tên nước ta thời đó “Đại Cù Việt”, chữ “cù” được hiểu là viết tắt của “Cù Đàm”. Kinh Phật gọi Phật là Cù Đàm 瞿曇 (Gautama), vì trước họ Phật là Cù Đàm, sau mới đổi thành Thích. Theo cách giải thích này, Đinh Tiên Hoàng đặt tên nước như vậy vì nước ta thời đó sùng kính đạo Phật, tên nước có thể hiểu là “Việt Phật Đại quốc”.

Cách giải thích sau cho rằng chữ 大瞿 thực ra là 01 chữ Nôm “cồ” (do chữ đại 大 viết ngay trên chữ cù 瞿 ghép lại thành), do đó tên nước là “Cồ Việt”. Những người ủng hộ thuyết này trích câu đối hiện vẫn được treo tại đền vua Đinh ở Hoa Lư như một chứng cứ:

Cồ Việt quốc đương Tống Khai Bảo
Hoa Lư đô thị Hán Tràng An

(Nước Cồ Việt đương thời ngang với nước Tống đời Khai Bảo
Kinh đô Hoa Lư cũng như kinh đô Tràng An nhà Hán).


sáng nay gk vào đây coi thấy cái này lạ, thấy bên đàn tem có 1 bác đặc biệt, nick Cồ Việt tối nay thấy có cái này, không hiểu gì lắm nhưng xin cứ chuỷen vào đây để tham khảo.
- kết nối người chơi tem & tiền VN
- khám phá con tem nhỏ - tận hưởng niềm vui lớn
- mỗi con tem là một nốt nhạc để chúng ta viết lên nhạc phẩm của mình

Post Reply

Return to “Tài liệu tham khảo”

Who is online

Users browsing this forum: No registered users and 2 guests